Ліст 217 - адзіны, здаецца, толкінаўскі тэкст, які датычыцца непасрэдна перакладаў на славянскія мовы (на польскую). Ён сугучны лісту 190 і, адпаведна, супярэчыць "Дапаможніку для перакладчыкаў". Прыводжу тут арыгінал і свой пераклад. Крытыка ды пытаньні па перакладзе welcomed.
217 From a letter to Allen & Unwin 11 September 1959 Concerning the Polish translation of The Lord of the Rings.
I am sorry that owing to domestic troubles and turmoil I have neglected Mrs Skibniewska's letter.
It is quite impossible for me to write a lot of notes for her use..... As a general principle for her guidance, my preference is for as little translation or alteration of any names as possible. As she perceives, this is an English book and its Englishry should not be eradicated. That the Hobbits actually spoke an ancient language of their own is of course a pseudo-historical assertion made necessary by the nature of the narrative. I could provide or invent the original Hobbit language form of all the names that appear in English, like Baggins or Shire, but this would be quite pointless. My own view is that the names of persons should all be left as they stand. I should prefer that the names of places were left untouched also, including Shire. The proper way of treating these I think is for a list of those that have a meaning in English to be given at the end, with glosses or explanations in Polish.
Зь ліста ў выдавецтва Аллен&Ануін ад 11 верасьня 1959 года. пра польскі пераклад "Уладара Пярсьцёнкаў"
Прашу прабачэньня, за сямейнымі клопатамі ды турботамі я зусім забыўся на ліст спадарыні Скібнеўскай.
Я ня маю магчымасьці напісаць ёй шмат парадаў... Я раю ёй кіравацца наступным агульным прынцыпам: як мага меньш зьмяняць ці перакладаць імёны. Яна павінна разумець, што гэта ангельская кніга, і ангельскасьць гэтую трэба захаваць. Вядома, тое, што Хоббіты гаворылі на ўласнай старажытнай мове - гэта псэўдагістарычнае сьцьверджаньне, якога вымагае прырода апавяданьня. Я б мог прывесьці ці вынайсьці арыгінальныя хоббіцкія варыянты ўсіх імёнаў ды назваў, што ў кнізе дадзеныя па-ангельску, як Бэггінс ці Шыр, але ня бачу ў гэтым сэнсу. На мой погляд, усе імёны трэба пакінуць як ёсьць. Я таксама лічу за лепшае, каб не перакладаліся й тапонімы, ў тым ліку Шыр. Мне падаецца найбольш правільным прывесьці ў канцы кнігі спіс тых назваў ды імёнаў, што маюць сэнс у ангельскай мове, зь перакладамі ці тлумачэньнямі на польскай.
« Последнее редактирование: 06-01-2003, 00:14:07 от Ilnur »
Записан
"And who are you?" exploded Vane. "Are your views necessarily the right ones? Are you necessarily in possession of the truth?"<br /><br />"Yes," said MacIan.
Гм... Ініцыятыва ігнаруецца... Шкада. А ў мяне тут хутка ўжо і Ліст №190 будзе. Можа, хтось возьмецца за "Дапаможнік"? Было б вельмі добра.
« Последнее редактирование: 16-01-2003, 02:21:32 от Ilnur »
Записан
"And who are you?" exploded Vane. "Are your views necessarily the right ones? Are you necessarily in possession of the truth?"<br /><br />"Yes," said MacIan.
А што ты маеш на увазе пад сцверджаннем, што твая iнi цыятыва iгнаруеца?
Ну, я думаў, зараз усе кінуцца перакладаць "Дапаможнік". Не... Ня кінуліся
Записан
"And who are you?" exploded Vane. "Are your views necessarily the right ones? Are you necessarily in possession of the truth?"<br /><br />"Yes," said MacIan.
А пасьвяціце калі ласка мяне, нічога ня ведаючага, ці браўся ўжо хто за "Страчанныя паданьні"? А палякі тыя па-мойму чхалі на той ліст №... толькі так. Бачыў шмат перакладаў, дзе і 'Frado Miachniks' i 'Galadryela' і ўсё, што хочаш. Прычым лічацца дастаткова добрымі тыя пераклады! І па-мойму, гэтым мала хто ня задаволены. P.S.Ці можа вам самім ня падабаецца Мураўёўскі опус?
Пра Мураўёва - асабіста мне пераклад ягоны зусім не падабаецца. Бо ён не толькі на імёны чхае, але й на інтанацыі, і на адценьні сэнсу, і шмат на што яшчэ. І гэта ня толькі ва "Уладары Пярсьцёнкаў", ён і Чэстэртона майго ўлюбёнага з гэткімі ж глюкамі перакладаў.
За "Страчаныя" ніхто пакуль ня браўся. Як я разумею, Нехта хоча ўзяцца? Дык гэта ж выдатна! А ў мяне тут і так Сільмарыліён пачаты немаведама калі.
Пра пераклад імя "Baggins" - трэба мне нарэшце сабрацца ды падрыхтаваць сьпіс аргумэнтаў, чаму, на мой погляд, гэтага рабіць ня трэба.
Записан
"And who are you?" exploded Vane. "Are your views necessarily the right ones? Are you necessarily in possession of the truth?"<br /><br />"Yes," said MacIan.
Vybaczajcie za lacinku - znou kirylicznaj raskladki niama. Trochi tako offtopic: "Uladar piarscionkau" ci usio-tki "valadar piarscionkau"? Pierszy varyjant prosta jakisci z carkounaha ci "vysokaha" stylu. zdajecca lepsz bylo b "valadar"...
Нехта ня тое што б хоча ўзяцца за "Паданьні" - ён больш нахабны - хацеў бы, каб нехта іншы гэтым заняўся, а ў самога некага "Часу няма...". Але сапраўды ўзяцца лічу рэччу проста неабходнай і неадкладнай. Бо можа я й ня буду арыгінальным і першым такім разумным, але вось якая думка ў галаву мне прыйшла: наколькі вне ведама, дасюль няма ў "папяровым" выглядзе нават расейскага перакладу тых "Паданьняў". Дык паглядзіце самі - наколькі то будзе моцны ідэалягічны крок, калі якімсьці чынам змагчы выдаць беларускі пераклад раней расейскага? Уцямляеце? Нават калі ўсё-ткі і скончыць тое ўжо мноства пачатых "Валадароў" ды выдаць, дык хто іх, шчыра кажучы, будзе набываць? Такія ж, як мы з вамі ды якая жменька "аматараў беларускае мовы". Тыя ж, хто будзе хацець ўпершыню пачытаць, усё адно ў падаўляльнай большасьці будуць аддаваць перавагу расейскай дрэні ў прыгожых вокладках. Гэта зразумела. Калі ж выдаць "Паданьні", дык воляй-няволяй захочуць пачытаць - набудуць. Ня трэба тлумачыць, якія гэткая абставіна можа даць выгоды. Вось так. Падумайце, калі яшчэ ня думалі наконт гэтага. P.S.2Ilnur: што за 190-ты ліст і ДЗЕ я яго вазьму? P.S.2Рыпічып: "уладар" - ярка выражаны "владелец"(ці "хозяін"). Па-мойму, ня прыгожа неяк.
Па-беларуску - у мяне пераклад напалову гатовы, але лянота, самі разумееце - гэта лянота...
Записан
"And who are you?" exploded Vane. "Are your views necessarily the right ones? Are you necessarily in possession of the truth?"<br /><br />"Yes," said MacIan.